Aart-Jan schrijft

Gerrit van Amerongen

Na de verhuizing kwam er een notitie tevoorschijn die mijn vader heeft geschreven over zijn broer Gerrit. De notitie is helaas niet voltooid. Hieronder kun je lezen wat mijn vader schrijft over zijn broer.

“Gerrit van Amerongen, 18 jaar, moest zich in 1943 melden bij het arbeidsbureau in Utrecht om verplicht tewerkgesteld te worden in Duitsland. Voorheen werkte hij bij de SOLA-fabriek in Zeist. Hier werd bestek gemaakt.

Hij was werkzaam op de afdeling waar de spullen werden verchroomd, verzilverd, etc. Ik kan me hiervan herinneren dat hij vaak ziek thuis was. Hij had dan last van eczeem-uitslag vooral op zijn handen en armen door contact met zuren e.d.

In 1943 was het in Nederland al niet zo goed gesteld meer met eten, drinken enz, vooral voor een opgroeiende jongen van 18 jaar. Hij was nog nooit van huis geweest en moest nu naar een vreemd land vertrekken. Hoe dat precies is gegaan weet ik niet meer precies. Bekend is dat hij op een bepaalde dag is vertrokken naar Berlijn vanaf het station Utrecht Lunetten, dat destijds in gebruik was door het Duitse leger.

De brieven die wij in die tijd ontvingen uit Berlijn Spandau zijn helaas niet meer te vinden. Wel kan ik me herinneren dat hij het zeer zwaar had daar in den vreemde. Hij werd tewerkgesteld in de Arado vliegtuigfabriek in Spandau. Hier is mij helaas niet veel meer van bekend. Ik ben eea te weten gekomen door het lezen van verschillende boeken die hierover geschreven zijn.

In de zomer van 1944 is Gerrit een keer met verlof naar huis gekomen. Ik kan me nog herinneren dat hij zich eerst ging uitkleden in de schuur waarna de kleren werden gewassen en hij ook zichzelf ging wassen. Ik had begrepen dat ze in het kamp in Spandau erg veel wandluizen hadden. Ook kan ik me herinneren dat Gerrit een vreemde lucht bij zich had. Waarschijnlijk van ontsmettingsmiddelen ofzo.

Na enige weken is hij toen weer vertrokken. Er werden namelijk sancties gezet op niet terugkeren van verlof en dat betrof maatregelen tegen achtergebleven mede-arbeiders en familieleden in Nederland.”

Fietsroute maken voor de smartphone

Een schroevendraaier. Een huurfiets. Een Garmin GPS-ontvanger + fietsstuurhouder. Een memorecorder. Een smartphone. Een fototoestel. Een beetje conditie. Heel veel zin!

Dit waren de basisingrediënten waarmee ik op een koude, maar mooie voorjaarsochtend middenin het Groningse plaatsje Bourtange klaarstond voor een pittige fietstocht. Voor de lol? Ja, zeker voor de lol. Maar de missie was serieus: een mooie fietstocht maken rondom het historische plaatsje Bourtange. Niet voor een boekje, maar heel modern voor de route-app om stad en provincie Groningen te promoten.

Thuis in Utrecht had ik me al goed ingelezen over de omgeving en had ik nauwkeurig de stafkaarten bekeken van Bourtange en omgeving. Zodoende had ik me al een goed beeld gevormd van hoe de fietsroute eruit moest komen te zien. De opdrachtgever had verder al haar wensen aangegeven. Hoe lang mocht de fietsroute worden? Welke plaatsjes mochten er niet in ontbreken? Hoewel ik vaker dit soort routes maak, is het altijd een feestje om de GPS-houder op de fiets te schroeven, de Garmin te starten en te beginnen met het optekenen van de route.

Natuurlijk is een route ontwikkelen leuk. Maar een route ontwikkelen is met name met een andere en scherpe blik de omgeving in je opnemen. Er leiden twee fietspaden naar het volgende punt. Welk pad is het mooist? Daar kom je alleen achter als je allebei de paden verkent. Onderweg is veel te zien. In de rugzak zaten talloze folders, lokale reisgidsjes en notities met tips. In de GPS had ik al globaal gemarkeerd waar alle bezienswaardigheden onderweg ongeveer moeten zijn. Nu moest ik erachter komen waar de bezienswaardigheden precies zijn! Want de mensen die over een paar weken met de app op pad gaan willen niet vermoeid worden met speurwerk, maar met duidelijke aanwijzingen hoe zij op de mooiste manier de mooiste bezienswaardigheden kunnen bereiken!

En zo wordt een fietstocht van 40 kilometer al snel 70 tot 80 kilometer. Zijpaden verkennen, een kwartier speuren naar dat bijzondere monumentje, een fietspad dat ineens lijkt te zijn verdwenen. Verder speurde ik onderweg naar andere zaken die een fietstocht aangenamer maken. Bijvoorbeeld door te markeren waar picknickbankjes staan en bij welke horeca je banden kunt plakken of je elektrische fiets kunt opladen. Dat maakt een fietstocht via een app compleet.

Aan het einde van de dag kon ik de GPS-ontvanger met voldoening uitschakelen. In het apparaat zat een schat aan informatie. Op kantoor in Utrecht heb ik vervolgens alle informatie gesorteerd en geëxporteerd naar het app-platform van marketing Groningen.

• Benieuwd naar de fietsroute rondom Bourtange? Download de app en stap op de fiets!
• Ook routecontent in een app? Neem contact met mij op voor de mogelijkheden.

De wederopstanding

Dromen over de dood zijn over het algemeen niet zo prettig, maar vannacht kreeg mijn dood een vreemde twist. Het was duidelijk dat ik dood was of snel dood zou gaan. Maar bij de pakken neerzitten, dat zat er niet in. Ik ging op zoek naar een ‘host’, een lichaam waarin ik verder zou kunnen leven.

Het geschikte lichaam vond in de zandbak van een speeltuin in de vorm van een peuter. De transitie verliep probleemloos. Ik leefde nog/weer! Maar ik zat wel in het lijf van een peuter, met alle beperkingen van dien. Met mijn volwaardige verstand kon ik het nog maar deels ontwikkelde brein en lijf van het ventje nog helemaal niet goed besturen! Met die frustratie werd ik wakker. Wat zou het dromenuitlegboek hierover te melden hebben?

Even bijpraten

Het voormalige postkantoor aan de Neude in Utrecht staat vol met tafels en stoelen. Inderdaad de typische examensetting. Toch is er geen examen vandaag. Versnipperd over de grote imposante ruimte zitten verschillende mensen in stilte te werken.

Samen met mijn oud-klasgenoot van de basisschool E. en nog iemand anders zit ik in een zitje aan de rand van de gigantische examenruimte. We kletsen een beetje. Ineens is er wat röring! Nicht J. komt met een vriendin naar ons toegelopen en roept uitbundig “ik ben dronken”! Ze gaan even verderop zitten. De vriendin van J. kijkt me met lodderige pretogen aan en zegt: “Inderdaad gaat het niet helemaal goed hè, met je tanden?”

De conciërge die de orde moet bewaren geeft oud-klasgenoot E. een pak met koekjes en zegt met een knipoog “Geef Aart-Jan er ook maar een, dat heeft hij wel verdiend”.

In de tuin

Hardlopers zijn voorlopers

In het tijdschrift ‘Kunst en wetenschap’ van herfst 1996 publiceerde ik een artikel over de supercomputers van destijds mijn werkgever, SARA in Amsterdam. Nieuwsgierig?

• Download de pdf en lezen maar…

Een verwarrende nacht

Ik ben in een kroeg en wil plaatsnemen achter een tafeltje. Maar daar tref ik een tafelpartner die ruzie zoekt. Waarom? In de krant bekijk ik een artikel bekeken terwijl de kroegeeignaar wordt gerold. Het is tijd om verder te gaan. Ik fiets bij Wittevrouwen iets na het Griftpark richting het centrum. Ik vind het te ver fietsen en draai om, om toch maar met de trein te gaan. In de verte hoor ik roepen. Het mijn vriendin K. die me uitnodigt om mij met de auto te brengen.

In mijn huis: ik verbaas me omdat het huis heel anders is dan ik het me herinner. Het is een binnenstadslocatie aan een grachtje. De kamers zijn hoog met hoge ramen, waarvan ik me realiseer dat ik de bediening ervan nog nooit heb uitgeprobeerd. Via een ingenieus systeem van katrollen werkt het wonderwel. Maar het blijft tochten. De inrichting van het appartement is avant gardistisch modern. Wat is dat geluid toch? Hangjongeren die luide muziek maken? Nee, er staat een dweilorkest op de kades van het grachtje waar mijn appartement op uitkijkt.

Op weg naar huis

Na een paar korte uurtjes slaap is het reveille al. Door een donker en leeg Entebbe worden we naar het vliegveld gebracht. Daar moeten we nog een behoorlijke tijd wachten totdat we kunnen inchecken voor de vlucht naar Londen. Als het dan eindelijk zover is, krijgen we een brief uitgereikt waarin wederom een vertraging wordt aangekondigd. Geen 24 uur deze keer gelukkig. We zullen die vrijdag dus nog terugkeren in Nederland.

’s Avonds laat op Schiphol is iedereen wel aan het einde van z’n Latijn. Op de vraag van de afhalers hoe het was geweest volgen wat lauwe kreten “indrukwekkend, intensief etc.” maar de lichtjes gaan allemaal uit. Het duurt nog wel een paar dagen voordat iedereen weer ‘geland’ is. En zo sluiten we een mooi en heel bijzonder in Oeganda af.

Delhi belly en overnachten in een dierentuin

De terugkeer in de civilisatie is niet iedereen even goed bevallen. Vier reisgenoten moeten overgeven en hebben diarree. Dat is geen leuke manier om de dag te beginnen. Toch is wat later op de ochtend iedereen fit genoeg om een tripje te maken naar de oorsprong van de Nijl, die in Jinja ligt. Als echte Nederlanders nemen we een wat onconventionele route naar die oorsprong. Het blijkt een toeristenfuik te zijn en de parkwachten zijn niet blij dat we onbedoeld het kaartjeskantoor ontweken hebben. Gewapend met machinepistolen komen twee parkwachten op ons af en beginnen nogal intimiderend te melden dat we stout zijn geweest. Maar als het gesprek op voetbal komt en Leo de nodige shillingen voor de entree doneert, is de sfeer snel weer amicaal.

Het leuke van een toeristenfuik is dat je er best wat leuke souvenirtjes kunt kopen. Ook is het de vertrekplaats van een boottochtje over de oorsprong van de Nijl. Het is een soort miniwatersafari, onderweg komen we veel bijzondere vogels en reptielen tegen. En natuurlijk is het een merkwaardig gevoel om rond te dobberen aan het begin van de langste rivier op Aarde.

Na onze kennismaking met de Nijl volgt een vlotte rit naar Kampala Joëlle en Maaike zetten we er af. Zij hebben nog een week in Oeganda tegoed en gaan lekker op safari. De rest van het gezelschap reist door naar Entebbe voor wat een bijzondere uitsmijter van een bijzondere reis blijkt te zijn: een verblijf in een dierentuin, het Uganda Wildlife Education Centre. De wilde dieren die hier opgevangen worden zijn een populaire bestemming bij scholen voor een dagje uit. Het park loopt dan ook vol met gekleurde uniformpjes.

Voor de ‘overblijvers’ zijn er verschillende Bandana’s beschikbaar, luxueus ingerichte hutten waar je dus inderdaad kunt overnachten in een dierentuin. Het restaurant van de dierentuin stelt niet veel voor en blijkt bovendien gesloten. We eten dus weer even buiten de deur. Na afloop volgt een spannende voettocht met zaklampen op door een donkere dierentuin. We worden niet opgepeuzeld door hongerige dieren, dus dat valt niet tegen. Wat volgt is een korte nacht, want om een of andere reden worden we om 5 uur al opgehaald om naar het vliegveld gebracht te worden.

Naar Jinja

Na anderhalve week intensief gebruik is het guesthouse niet de meest frisse plek in Oeganda meer. De slaapkamers verspreiden een zure lucht en wat dat betreft is het wel tijd om te vertrekken. Wilma en Tim hebben nog een hele klus om al het achtergelaten beddengoed weer lekker schoon te krijgen.

De busjes die ons naar Jinja brengen zijn vertraagd. Een zit er vast in de modder en het lukt niet om hem los te krijgen. Het is dus met twee uur vertraging dat we richting Jinja vertrekken. Na anderhalve week Oegandees platteland is het vreemd om langs de hoofdweg van Kampala – Tororo weer allerlei bedrijvigheid te zien.

In Jinja blijken we een fraai guesthouse uitgezocht te hebben, Surjios. Met een zwembad! Alle zure lijven verdwijnen dus snel in het frisse water. Lekker een beetje poedelen, een warme douche na afloop, wat een luxe! ’s Avonds worden de magen gevuld met een lekkere pizza en later gaan we een kijkje nemen in de stad. Surj, de eigenaar van het guesthouse, brengt ons erheen met zijn jeep.

Het nachtleven van Jinja stelt niet zoveel voor. Uiteindelijk kom ik met Leo, Maaike, Sven en Birgit in een wat duistere tent terecht waar we wat drankjes nemen. Op zoek naar het toilet bieden enkele mooi uitgedoste dames me wat anders aan dan een sanitaire stop. Maar op die voorstellen ga ik maar niet in. De avond wordt afgesloten met een nachtelijke wandeling naar het guesthouse.